Kripto para birimlerinde büyük ilgi gören alanlardan biri merkezi olmayan finans DeFi uygulamasıdır. Bu finansal sistem, banka veya avukat gibi aracılara ihtiyaç duymayan bir çalışma prensibine sahiptir. Bunun yerine çevrimiçi blok zinciri teknolojisini kullanır ve akıllı sözleşmeleri odağına alan finansal uygulamaları tercih eder.

Yeni nesil finans hizmetlerine yön vermesi planlanan DeFi teknolojisinin ne olduğuna yazımızın devamında daha da yakından bakalım.

Merkeziyetsiz Finans (DeFi) Nedir?

Merkeziyetsiz finans anlayışı, finansal ürünlerin halka açık bir merkeziyetsiz sistem olan Blockchain ağında kullanıma sunulmasını ifade eder. Bu sistemde bankaların ya da aracı kurumların söz hakkı yoktur; sistem herkesin kullanımına açıktır.

Defi Nedir?

DeFi'yi kullanmak için devlet tarafından verilmiş bir kimlik, Sosyal Güvenlik numarası veya adres kanıtı gerekli değildir. Defi, Blockchain üzerine yazılan yazılımlar ile inşa edilir. Bu yazılımlar bir işlemi kolaylaştıran şirket veya kurumlardan ziyade alıcıların işlemlerini rahatlıkla yapmalarına sağlama amacındadır.

De-Fi, alıcıların ve satıcıların, borç verenlerin veya borç alanların eşler arası veya kesinlikle yazılım tabanlı bir aracı ile etkileşime girmelerini mümkün kılan dijital bir sistemdir.

Akıllı Sözleşme Altyapısı

Teknolojiler ve protokoller, merkeziyetsizlik gayelerine hedeflerine erişmek için birden fazla teknoloji kullanır. Söz gelimi, merkezi olmayan bir sistem, açık kaynaklı teknolojilerin, Blockchain'in ve onaylı yazılımın bir karışımından meydana gelebilir.

Dolayısıyla alıcı ve satıcı arasındaki sözleşme şartlarını otomatikleştiren akıllı sözleşmeler, merkezi olmayan finansal sistemlerin ürünlerini kullanır. Tam da bu noktada De-Fi, alıcı ve satıcı arasındaki işlemlerde aracıları ortadan kaldırmak için geliştirilen bir finans sistemi altyapısıdır.

DeFi Nasıl Çalışır?

Merkezi Olmayan Finans (DeFi) terimi, bir blok zincirinde yürütülen finansal hizmetleri kapsar. DeFi, merkezi bir yetkisi olmayan finansal hizmetler için kullanılan bir terimdir. Finansal sistemin geleneksel unsurlarını almayı ve aracıyı akıllı bir sözleşmeyle değiştirmeyi içerir. Bunu sıradan bir tabirle geleneksel bankacılık hizmetleri ile Blockchain teknolojisinin birleşmesi olarak da tanımlayabiliriz.

Bu nedenle, DeFi'nin çalışması ve varlığını sürdürebilmesi için merkezi olmayan bir altyapıya ihtiyacı vardır. Ethereum blok zincirinin devreye girdiği yer burasıdır çünkü Ethereum blok zinciri, merkezi olmayan uygulamalar (DApp'ler) için bir DIY platformudur. Çoğu DeFi protokolü, Ethereum blok zincirinde çalışır, ancak birkaçı daha yüksek hız ve ölçeklenebilirliğin keyfini çıkarmak için diğer rakip blok zincirlerine geçmiştir.

DeFi'de, işlemdeki finansal kurumun yerini akıllı bir sözleşme alır. Akıllı sözleşme, para tutabilen ve belirli koşullara göre gönderebilen/geri ödeyebilen bir tür Ethereum hesabıdır. Aktif olduğunda hiç kimse ve hiçbir kurum bu akıllı sözleşmeyi değiştiremez - her zaman programlandığı gibi çalışır.

Metaverse Nedir? Nasıl Satın Alınır ve Ne İşe Yarar?

DeFi Ne İşe Yarar, Amacı Nedir?

Ortak yazılım protokolleri ve bunların üzerine inşa edilecek halka açık blok zincirlerini kullanan De-Fi, teknolojiyi finansal hizmetler endüstrisindeki işlemlerin merkezine yerleştirir. De-Fi, genellikle blok zinciri ve kripto para birimleri dünyasında boy gösteren bir kavramdır. Fakat kapsamı ve yapabilecekleri çok daha geniştir. Merkezi olmayan finans DeFi'nin gelişmesine yol açan düşünce süreçlerini anlamak için finans ekosisteminin mevcut durumunu anlamak önemlidir.

Günümüzde New York ve Londra gibi ekonomik faaliyet merkezleri, finansal hizmetler endüstrisinin merkezleridir. Bu merkezlerdeki gelişmeler, dünyadaki ekonomik gelişmeleri etkiler. Ekonomik refahlık veya sorunlar, New York ve Londra gibi merkezlerden yayılarak küresel dünya ekonomisine yayılır. Bu karşılıklı bağımlılık modeli, küresel finansal hizmet şirketlerinin işleyişinde tekrarlanır.

Faaliyetlerinin yayılması, kuruluşun kendisinin, mali yargı alanlarının her birinde bir dizi yasa ve düzenlemeye tabi olduğu anlamına gelir. Dolayısıyla, bu tür ekonomik sistem kurumları küresel ekonominin dengesini korumak için önemli hale getirmiştir.

Yeni finansal Model

Bu model iyi çalışsa da, mali kriz ve ardından Büyük Durgunluk bu mimarideki kusuru ortaya çıkarmıştır. Birkaç büyük finans kuruluşunun bilanço sorunları, ekonomilerin sarsılmasının ve küresel durgunluğun başlaması domino etkisi yaratmıştır. Bu bakımdan artık yeni bir finansal modele ihtiyaç olduğu için DeFi isimli finansal sistem karşımıza çıkmıştır.

Merkeziyetsiz finans sistemi DeFi’nin ana amacı;

  • Merkezi finansal modelleri ortadan kaldırmaktır.
  • Etnik köken, yaş veya kültürel kimlikten bağımsız olarak herkesin merkeziyetsiz finansal ve ticari hizmetlerin kullanmasını sağlamaktır.
  • Kurumlar yerine bireylere hitap ederek kişisel cüzdanlar ve ticaret hizmetleri aracılığıyla kullanıcılara paraları üzerinde daha fazla kontrol sağlama imkanı vermektir.
  • Aracı olmadan finansal işlemlerin daha hızlı ve pratik bir şekilde yapılmasına zemin hazırlamaktır.

DeFi’nin Avantajları Neler?

Geleneksel bankaların işletilmesi pahalı ve doğası gereği bürokratiktir. Uygulamaları işleme koymaları çok uzun sürer ve katı gereksinimleri nedeniyle birçok insanı finansal sistemin dışına itmiştir. DeFi bu sorunların çoğunu çözmeyi amaçlar. İşte faydalarından bazıları:

  • İzinsizlik: DeFi platformları, kullanıcılara kimlik bilgisi ve bankalardaki müşteri puanı gibi gereksinimler olmadan finansal işlemlere katılmasına izin verir.
  • Faiz Geliri: DeFi, paranızı bir birikim hesabı gibi tutmanın ötesinde gelir elde etmenizi de sağlar. Aave ve Compound gibi platformlar, varlıklarınızı yatırmanıza ve yüksek faiz almanıza olanak verir.
  • Mali Kontrol Kullanıcılardadır: DeFi platformları ile mali durumunuzun kontrolü tamamen sizde olur. Paranızı platforma yatırmanız gerekirken, onlara ne olacağına siz karar verirsiniz. Sizi kredi almaya hak kazanmak veya yatırımlarınızı nasıl yöneteceğinize karar vermek için aracılara güvenmek yerine, akıllı bir sözleşme bunu yapar.
  • Artırılmış Şeffaflık: DeFi, daha yüksek düzeyde açıklık, güvenlik ve erişilebilirlik sağlar. Çoğu DeFi protokolü, bir halka açık defter olan blok zinciri üzerine inşa edildiğinden, tüm faaliyetler halka açıktır. İşlemleri herkes görebilir, ancak bu hesaplar geleneksel bankalarda olduğu gibi doğrudan kimseye bağlı değildir.

Dezavantajları Neler?

Yeni bir sistem olduğu için DeFi’nin henüz gelişme aşamasında olduğu için bazı problemleri de beraberinde getirme ihtimali vardır. Şimdi de bilinen ve tartışılan dezavantajlarından bahsedelim.

  • Güvenlik Riski: Akıllı sözleşmeler, herhangi bir DeFi protokolünün omurgasını oluşturur ancak manipülasyona açıktırlar. Çoğu DeFi protokolü, akıllı sözleşmelerini denetlemeleri için güvenlik şirketlerine verir. Fakat hackerlar, güvenlik uygulamalarını hackleyip kullanıcıların yatırımlarını ele geçebilir. Bu gibi tehlikeyle karşılaşmamak için birden fazla güvenlik önlemi alan DeFi protokollerinden işlem yapmak daha güvenlidir.
  • Kullanım Azlığı: DeFi platformlarına güvenin artması için kullanıcı sayısının çok daha fazla olması gerekir. Şu anki kullanıcı sayısıyla DeFi’nin yaygınlaşacağınız ifade etmek için henüz erken. Kullanıcı sayısının artmasıyla birlikte insanların bu platformlara daha fazla güven duyacaklarını söyleyebiliriz.
  • Finansın Kötü Oyuncusu: Yasal olmayan işlemlerde kullanıldığına dair çıkan haberler DeFi’nin itibarına zarar verebilir. Bu sebepten ötürü, devletler ve hükümetler DeFi’ye her zaman soğuk bakabilir.

DeFi Coinleri Hangileri?

Merkeziyetsiz olan ve alım-satımları aracısız olarak gerçekleştiren dijital paralar DeFi coinlerdir. Bitcoin ve Ethereum, en popüler ve en çok bilinen DeFi coinlerden ikisidir. Ancak Bitcoin (BTC) ve Ethereum (ETH) gibi para birimlere ek olarak yüzlerce farklı DeFi coin bulunmaktadır. Piyasa değerine göre en büyük DeFi Coinlerinden bazıları şunlardır:

  • Terra
  • LUNA
  • Avalanche
  • AVAX
  • Wrapped Bitcoin
  • WBTC
  • Dai
  • DAI
  • Chainlink
  • LINK
  • Uniswap
  • UNI
  • Theta Network
  • THETA
  • Tezos
  • XTZ
  • THORChain
  • RUNE
  • PancakeSwap
  • CAKE
  • Fantom
  • FTM
  • Aave
  • The Graph
  • GRT
  • Convex Finance
  • CVX
  • Maker
  • MKR
  • Stacks
  • STX
  • Curve DAO Token
  • CRV
  • Loopring
  • LRC
  • Basic Attention Token
  • BAT
  • Neutrino USD
  • USDN
  • Kava

Listenin tamamını şuradaki Coinmarketcap web sitesinden görebilirsiniz.

Bilmeniz gereken 3 dApp

  • Uniswap:

Merkezi olmayan bir borsa (DEX) olan Uniswap, New York'tan bir makine mühendisi olan Hayden Adams tarafından oluşturuldu . Fikir, Ethereum kurucusu Buterin tarafından otomatikleştirilmiş bir piyasa yapıcı ve merkezi olmayan bir borsa geliştirme hakkında yazılan yazılardan doğdu. Bu günlerde, Uniswap günlük kripto ticaretinde 1 milyar dolar veya daha fazlasını kolaylaştırıyor ve yönetişim belirteçleri UNI, bir kripto veri sitesi olan CoinGecko'ya göre yaklaşık 12 milyar dolarlık bir piyasa değerine sahip.

  • Aave:

Aave, hukuk öğrencisi Stani Kulechov tarafından 2017 yılında (başlangıçta ETHLend olarak anılır) kuruldu. Platform, kullanıcıların kripto jetonlarını ödünç vermesini ve ödünç almasını sağlar; Defi Pulse'a göre, kullanıcılar ağdaki krediler için yaklaşık 14 milyar dolarlık teminat koydu.

  • MakerDAO:

MakerDAO, ABD dolarına bağlı bir sabit para olan Dai'yi kullanan bir borç verme ve borç alma platformudur . MakerDAO, 2014 yılında kuruldu ve Rune Christensen tarafından ortaklaşa kuruldu. MakerDao, web sitesinde, Ethereum blok zincirindeki en büyük merkezi olmayan uygulamalardan biri ve ciddi bir şekilde benimsenen ilk DeFi uygulaması olduğunu söylüyor. Kullanıcılar sisteme yaklaşık 6 milyar dolarlık teminat koydu.

Son Sözler

Ticaretteki kripto para hacimleri istikrarlı bir şekilde artıyor olsa da, DeFi altyapısı yeni başlayan bir endüstridir. DeFi, kripto paralar ile büyüyen bir ekonomik sistem olduğu için kripto paraların geçtiği yollardan geçmektedir. Kripto paraların karşılaştığı zorluklarla karşılaşmakta ve Blockchain avantajları ile popülerliğini artırmaktadır.

Gözetimi az olan finansal işlemler sunduğu için DeFi’nin emekleme aşamasında olan bir altyapıya sahip olduğunu söyleyebiliriz. Ancak bu altyapının yakın gelecekte ekonomideki merkeziyetçiliği ve finansın raylarını nasıl değiştirdiğini hep birlikte görebiliriz.

Binance hesabınız yoksa, tıklayarak %5 Komisyon indirimli kayıt yaptırabilirsiniz


Sıkça Sorulan Sorular

DeFi staking, DeFi yapısı üzerinde kripto paraları vadeli bir hesapta tutma işlemidir. DeFi staking işlemini yapan kullanıcılar, kripto paralarını harcayamaz. Kullanıcılar, tıpkı klasik bankacılık sistemindeki vadeli mevduat hesap seçeneğinde olduğu gibi kripto paraları üzerine yeni kripto paralar eklenir.

Özetle, DeFi staking kripto para kullanıcılarına sahip oldukları kripto para birikimlerinden kazandıkları faizi ifade etmektedir. Fakat DeFi stak

DeFi Pulse, DeFi uygulamaları ile ilgili detaylı veri ve analizlere ulaşabileceğiniz bir web adresidir. defipulse.com web sitesinde DeFi uygulamalarına dair protokol analiz ve sıralamalar yer alır. Sıralamalar, popüler DeFi protokollerinin akıllı kontratlara odaklanan toplam değeri takip eder.

DeFi coinleri, merkezi olmayan finansal işlemlerin yapılmasını sağlayan dijital paralardır. DeFi coin’e sahipseniz, bir bankaya gerek duymadan ve de devlet gibi bir merkezi otoriteye bağlı olmayan kurumlara ihtiyaç hissetmeden finansal işlemlerinizi gerçekleştirebilirsiniz.

En bilinen DeFi coinleri arasında Bitcoin ve Ethereum vardır. Bitcoin ve Ethereum’a ek olarak Dash, Monero, Dogecoin gibi gibi Altcoinler de DeFi coin’ler arasında yer almak

Hayır, doğrudan faiz değildir. DeFi, merkezi olmayan finansal işlemlere tabir etmek için kullanılan bir terimdir. Ancak DeFi uygulaması üzerinden faiz alma imkanı da bulunur. Kullanıcılar, yatırımlarını Aave ve Compound gibi platformlar üzerinde tutarak farklı miktarlarda faiz alma şansına da sahiptir.